बगलामुखी: कीर्तिपताका र दशमहाविद्याको परिपेक्षमा

केशवप्रसाद चौलागाईं

ॐ बगला विष्णुवनिता विष्णुशङ्कर भामिनी।
बहुला वेदमाता च महाविष्णु प्रसुरपि।।

एवं प्रकार भगवती वगलामुखीको शतनामको स्तुति मात्रैले पनि प्राणीहरुको कल्याण हुने महत्त्वलाई ऐतिहासिक कीर्तिपताकाको विवरण अनुरुप प्रस्तुत गर्दा वडा नं ११ ऐतिहासिक महत्त्वको सिद्ध स्थलका रुपमा देखिन्छ ।यहाँ स्थित देवी देवताहरु,कुण्ड,बगैँचा,लगायतका वर्णन कलिगत ३६०४ मा राजा वीरदेवको स्वप्नमा आएको आज्ञा र विवरण पनि उपलब्ध हुनुले ऐतिहासिकता बुझ्न सहज बन्दछ।सर्वेश्वर महादेव ( कुम्भेश्वर महादेव ) ने स ८१७( बि स १७५३) मा राजा योगनरेन्द्र मल्लले ५ तले छाना बनाइ कोट्याहुती गरि गजुर जलहरि चढाएको कुराले प्राचीनतालाई बुझ्न गाह्राे पर्दैन ।

ने स ५५० मा स्थापना गरेको उत्तराभिमुख बगलामुखी मन्दिर प्रसिद्ध रहनुका साथै मुलुकभरका भक्त हरुको आस्थाको केन्द्र पनि रहेको छ।ने स ७७२ मा कुनुशर्मा द्वारा लिखित प्रसिद्ध ” कीर्तिपताका”मा समेत यहाँको विवरण उल्लेख हुनुले ऐतिहासिक महत्त्व हुन पुगेको छ।यहाँ स्थित पाच तले कुम्भेश्वर महादेव,बगलामुखि,गुप्तेश्वर महादेव,बद्रिनाथ,केदारनाथ,गणेश,मनकामना,हारतीमाता,हरिशंकर,पवित्र गौरीकुण्ड, नागकुण्ड,कुन्तिमहारानी,उन्मुक्त भैरब,सत्तल हरुका कारण आकर्षणको केन्द्र बनेको छ।खुला विश्वविद्यालय का रुपमा समेत भविष्यमा योगदान पुर्याउन ” स्वराज्य भागवत ” कार्यक्रम मार्फत निम्न कार्यक्रम हरुको आयोजना गरेर गर्न सक्नेछौ।

१. द्वन्द्व रुपान्तरण र शान्ति स्थापनामा धर्म तथा अध्यात्मिक क्षेत्र को भूमिका ।
2. सम्पदा र शान्ति ।
3. स्थानीय सरकार : संबैधानिक व्यवस्था र लोकतान्त्रिक अबधारणा।
4. न्यायिक समिति र स्थानीय सरकार : मेलमिलापको मार्गचित्र ।
5. स्थानीय तह: कार्यसम्पादन तथा सुशासन ।

सभ्यता सम्वाद देखि सुशासन सम्मका लागि ऐतिहासिक भुमिका निभाउन सक्ने वडा ११ तथा बगलामुखि मन्दिर सृष्टि ,ज्ञान र सम्पदाको विश्वकेन्द्रको प्रथम भरपर्दो आधार बन्नेछ ।
ऐतिहासिक कृति कीर्तिपताका मा वर्णन गरिएको यश स्थलको आकर्षणको जानकारीले सबैलाई प्रभावित पार्दछ।
” त्यसैका पूर्व दिशामा के भनौ अद्भुत कथा छ,कुम्भेश्वर विराजमान हुनुहुन्छ ।कुम्भेश्वरको मन्दिर नाना प्रकारका कृतिम पत्रिकाहरुले छाना छानामा सिंगारिएको छ र तोरण अरु देवल,मठ,द्वार,मण्डप र अनेक देवनिकायले सुन्दर हुदा वाराणसी सरि छ।
तथा गणेश,कार्तिकेय,विष्णु,बिचित्र उत्तम ढुंगेधारा,देवी ,देवताहरुका समसह,भैरव गण,पर्खाल,गल्ली ,सुनौला कलश,पाका इटका बाटा,चौक,गौरीकुण्ड सरोवरका अमृत रस र फूलबारीका उज्याला फूलहरुले शोभायमान छ।”